چگونه رفتار دیگران را تحلیل کنید؟

چگونه رفتار دیگران را تحلیل کنید؟

از نظر شما تحلیل رفتار دیگران چقدر مهم است؟ حتما بارها رفتاری از دوست شما سر زده که شما را ناراحت کرده باشد اما هنگامی که با او مذاکره میکنید، متوجه می شوید شما متوجه منظور رفتار او نشده‌اید و احتمالا سوءتفاهم شده است و یا ممکن است از خود شما بارها رفتاری سر زده است که برای خودتان هم عجیب بوده است، اما سوال اساسی اینجاست که چگونه رفتار دیگران را تحلیل کنید؟

بهتر است اول از هر چیز به قسمتی از نظریه ی تحلیل رفتار متقابل “اریک برن ” روانشناس آمریکایی کانادایی که شهرت او برای همین نظریه ی تحلیل رفتار متقابل  است توجه کنیم.

به گفته ی تحلیل‌گران رفتار متقابل «هرکس در واقع سه نفر است.» معنی این جمله آن است که انسان احتمالا به سه شیوه عمل میکند: به شیوه‌ی والد، بالغ و کودک. که به این سه شیوه‌ی رفتار، حالات ایگویی می‌گویند.

والد درون ما، بخش باقی مانده از پدر، مادر، بزرگ‌ترها، معلم، رسانه و … است. بخشی که به ما دستورمی‌دهد نباید آن کار خطرناک را انجام دهیم یا بلند بلند بخندیم! بخشی که شاید چارچوب هایی را برای ما تعریف و حتی در آن محدوده مارا کنترل میکند.

 کودک، بخشی است از ما که شبیه به دوران کودکی‌مان رفتار می‌کند. یعنی در مواجهه با مسائل و رفتارهای دیگران، عکس‌العملی را نشان می‌دهد که ما در صورت کودک بودن، نشان می‌دادیم.

 و در نهایت بالغ، آن بعد عقلانی  از ماست که رفتار متعادل را از خود به نمایش می‌گذارد. در واقع بالغ، باید بتواند بردوتای دیگر، یعنی کودک و والد مسلط باشد.

شناخت این سه بخش درونی انسان میتواند علاوه بر شناخت خودتان به شما در شناخت دیگران نیز کمک کند. اما چگونه رفتار دیگران را تحلیل کنید؟

راهکارهای تحلیل رفتار دیگران چیست؟

در واقع مغز انسان با ارزیابی آمیخته است و به همین دلیل به محض دیدن افراد شروع به تحلیل رفتار و ظاهر آنها می کند! اکثر مردم گمان می کنند که با صحبت ها و رفتارهایی که عمدا از خود بروز می دهند، ارزیابی می شوند؛ اما تحقیقات علمی عکس این مطلب را نشان می دهند. بر این اساس، انسان ها یکدیگر را از کارها و رفتارهای عادی مثل دست دادن و زبان بدن، می شناسند. اما چگونه رفتار دیگران را تحلیل کنید؟

طبق تحقیقی که چندی قبل در دانشگاه کانزاس انجام شد، شرکت کنندگان صفاتی مثل برون گرایی، درون گرایی، ثبات عاطفی، نرمی، پذیرش و وجدان دیگران را به راحتی از روی کفشی که به پا کرده بودند حدس زدند.

رفتار ناخودآگاه سازنده ی هویت انسان است و میتوان گفت زبانی گویااست که اغلب با کلمات به خوبی ادا نمی شود؛ پس دقت به این رفتارها می تواند بسیار تاثیرگزار باشد. در زیر به برخی از راه های پی بردن به صفات انسان میپردازیم :

نحوه ی رفتار با افراد در موقعیت های شغلی متفاوت

آیا فکر کردید در موقعیت‎های مختلف چگونه رفتار دیگران را تحلیل کیند؟ اینکه با یک مدیر یا مصاحبه کننده رفتار مودبانه ای نشان دهیم امری طبیعی و معمول است اما برخورد شایسته با دیگر کارمندان است که در شناخت افراد میتواند نقش مهمی ایفا کند اینکه مثلا در سالن غذاخوری شرکت افراد چگونه  با سمت های شغلی پایین تر از خود یا حتی هم طراز خود برخورد میکنند!

عادت های عصبی

اینکه به طور مداوم صورت، ناخن‌ها و یا بازوانتان را لمس کنید و یا با پوستتان بازی کنید نشان از عصبی بودن شما دارد. با توجه به تحقیقات انجام شده توسط دانشگاه میشیگان عادت های عصبی نشان دهنده ی شخصیت کمال گراست و این نوع انسان ها زمانی که درمانده یا بی حوصله اند این عادات عصبی را بروز می دهند.

بی توجهی به قرارها

دیر به قرار رسیدن، احتمالا نشان دهنده ی بی احترامی، بی اهمیتی، بی میلی و تنبلی شماست. اما طبق تحقیقی که توسط دانشگاه ایالت سندیگو انجام شد افراد معمولا به خاطر توانایی شان در انجام همزمان چندکار یا آرامش بیش از حدشان است که دچار تاخیر می شوند و در نهایت این گروه از افراد در تیپ شخصیتی B جای گرفتند. به گفته ی این تحقیق افراد نوع B زمان را نسبت به بقیه، به آرامی جلو می برند. با در نظر داشتن آنچه گفته شد، می توان گفت که بهتر است قبل از برداشت اشتباه  علت تاخیرش را از وی جویا شوید.

ارتباط چشمی

چگونه رفتار دیگران را تحلیل کنیم؟ ارتباط چشمیهمانند بسیاری چیز های دیگر در ارتباط چشمی نیز، برقراری تعادل بسیار مهم است. با توجه به اهمیت این موضوع، نگاه کردن مداوم به طرف مقابلتان؛ سلطه جو و وحشتناک بودن شما را برای او تداعی میکند و برعکس آن نیز خجالتی و بی علاقه بودن به موضوع را.  براساس تحقیقات تحقیقات بهترین ارتباط چشمی در حد ۶۰ %  است. این میزان علاقمندی، دوستانه بودن و قابل اعتماد بودن فرد را ثابت می کند.

دستخط

قضاوت شخصیت و رفتار ها بر اساس دستخط امری رایج اما غیر علمیست! (برای مثال، اینکه فشار دادن خودکار بر روی کاغذ نشان دهنده ی عصبانی و مضطرب بودن فرد است ، کج نوشتن نشان دهنده ی برون گرایی یا درون گرایی است و تمیزی یا کثیفی دستخط نشان دهنده ی منظم بودن یا نبودن فرد  است.) تحقیقات نتیجه ای در این باره نداده اند؛ از این رو اگر باید نامه ای بفرستید آن را تایپ کنید.

تعادل میان سوال و جواب

کسانی که میدانند باید بین سوال پرسیدن و جواب دادن به سوال های طرف مقابل تعادل برقرار کنند؛ سخنوران خوبی هستند.

قطعا تا بحال به کسانی که در طول مکالمه تمام مدت در حال صحبت از خوشان هستند و با لذت از خصوصیات و ویژگی هایشان برای شما صحبت میکنند، این اشخاص، معمولا پر سر و صدا و خود شیفته اند (گیرنده). و گروه دیگر کسانی  هستند که مدام سوال می پرسند و در مورد خودشان جواب های کوتاهی می دهند، این افراد معمولا آرام و فروتن اند (دهنده).  کسانی که تعادل خوبی میان دادن و گرفتن برقرار کنند سخنوران قابل و شایسته ای هستند.

چک کردن موبایل

بدترین اتفاق درحین یک مکالمه، این است که موبایل تان را درآورده و شروع به چک کردن آن کنید. این کار، بی احترامی، بی توجهی و بی ارادگی شما را نشان می دهد، مگر اینکه خیلی ضروری باشد. طبق تحقیق دانشگاه الون (واقع در کارولینای شمالی آمریکا) چک کردن موبایل حین مکالمه، کمیت و کیفیت ارتباطات رو در رو را کم میکند.

زبان بدن

در ادامه به ترفندهای زبان بدن که به شناخت افراد کمک می کنند میپردازیم، اگر میخواهید هنوز هم برای شما سوال است که چگونه رفتار دیگران را تحلیل کنید پس همراه ما باشید.

خنده:

خنده ی زورکی از خنده ی واقعی با یک نگاه اجمالی قابل تشخیص است  هر یک از این لبخندها، ماهیچه های متفاوتی را در صورت درگیر می کنند، پس به خنده ی دیگران دقت کنید.

خنده ی زورکی ماهیچه های خنده را درگیر می کند.اما به این صورت که گوشه ی لب ها به دو طرف کشیده شده و بخش بالایی صورت بی حرکت است! چشم ها نمیخندند و گونه ها بیرون نمیزنند.

خنده ی واقعی ماهیچه های ریسوریوس را درگیر می کند. که در این حالت گوشه ی لب ها به طرف بالا کشیده شده، دور چشم ها چین می خورد و پوست پایین پیشانی احتمالا کمی پایین می آید.
اگر متوجه واقعی بودن خنده ی کسی شدید، می توانید مطمئن باشید که او با شما احساس راحتی می کند و میتوانید صمیمیت بیشتری با او به وجود آورید.

دست دادن:

چگونه رفتار دیگران را تحلیل کنیم؟دست دادن به گفته ی کارشناسان نحوه ی دست دادن به سه نوع تقسیم می شود:

متواضعانه: در این حالت، کف دست به سمت بالا قرار گرفته است.
سلطه گرانه: در این حالت، کف دست به سمت پایین قرار گرفته است.
بی طرفانه: در این حالت، دست های هر دو شخص به موازات هم قرار می گیرند.
هنگام آشنایی با یک شخص جدید، به نحوه ی دست دادنش دقت کنید. اگر به شیوه ی سلطه گرانه دست میدهد، احتمالا به نظر دیگران اهمیت نمیدهد و انتظار دارد دیگران با نظرات او موافقت کنند .

 

اگر میخواهید درباره ی موضوع مهم و بحث برانگیزی صحبت کنید یا کسی را در مورد موضوعی متقاعد کنید بهتر است متواضعانه یا بی طرفانه با او دست بدهید.

اگر به رفتار سیاستمداران دقت کنید، وقتی می خواهند از بحثی به نفع خودشان امتیاز بگیرند، حرکات نامتعارفی انجام میدهند (روی شانه ی دیگران می زنند یا دست آن ها را می کشند) تا شخص مقابل، اعتماد به نفسی که تا آن زمان داشت را در برابر او از دست بدهد. این نکته را به خاطر داشته باشید تا فریب دیگران را نخورید!

کف دست:

قرار گرفتن کف دست ها روی بازو نشان دهنده ی این است که شخص سعی میکند که جلوی بروز احساسات منفی خود را بگیرد. این حرکت ناخودآگاه بوده و برای آرام و متعادل ساختن روحیه ی خود انجام میشود. نوعی حمایت بیرونی و آغوش کشیدن خود!.

دست‌های پایین و کف دست‌ها روی هم، نیز حاکی از مضطرب بودن شخص است.
در واقع همانطور که در کودکی با گرفتن دست مادرمان احساس امنیت میکردیم اکنون نیز با وجود بزرگتر شدن هنوز عکس العمل هایمان در شرایطی که احساس نا امنی فکری روحی یا جسمی کنیم همان است.

در این شرایط برای کمک به این فرد بهتر است سعی کنید احساس راحتی بیشتری را در او به وجود آورید. مثلا موضوع  بحث را عوض کرده یا در صورت ایستاده بودن شخص از او بخاهید بنشیند. در واقع کاری کنید که او دستهایش را فراموش کند.

دست ها روی زانو و در عین حال، تکان خوردن، به آن معنی است که بهتر است دیگر مکالمه را تمام کنید. این رفتار “آمادگی در حالت نشسته” نام دارد. وقتی شخص در سر جایش شروع به تکان خوردن می کند، یعنی احساس معذب بودن میکند و می خواهد از صحبت کردن خودداری کند.

در این حالت نیز سعی کنید آرامش را با عوض کردن بحث یا کارهایی این چنین به طرف مقابل برگردانید تا مکالمه ی شما ادامه پیدا کند.

حرکات نمادین:

بیشتر ما در رفتارهایمان حرکات رایجی مثل لایک یا قلب نشان دادن ، چشمک زدن و …. را داریم که میتوان گفت تقریباً همه ی افراد متوجه معنای آنها می شوند. این رفتارها، حرکات نمادین نام دارند. به نحوه ی استفاده ی دیگران از این حرکات در ارتباطات شان دقت کنید.

اگر این حرکات با موضوع صحبت شخص همخوانی نداشت میتوان گفت نشانه ی دروغگویی شخص است، یعنی زمانی که حرکت نمادینی که شخص انجام داده با صحبت های شخص همخوانی ندارد، به زبان بدن او اعتماد کنید چرا که دروغ گفتن با زبان بدن، بسیار سخت تر است!
اگر کسی انگشت شستش را بالامیبرد و در عین حال لب هایش را جمع میکند، نشانه ی خوبی نیست. به احتمال زیاد، عدم صداقت او را نشان میدهد. یک موقعیت مشابه، زمانی است که شخصی به شما «بله» می گوید در حالی که شانه هایش را بالا می اندازد.

پاها:

اگر فرد مرتب پاهایش را تکان داده و با آنها ضربه میزند احتمالا از راحت نبودن و معذب بودن او حاکی است. اما این مسأله همیشه درست نیست و نکاتی وجود دارد که باید آن ها را بدانید.

وقتی شخص سرعت تکان دادن پاهایش را بیشترکند، احتمالاً چیز خوشایندی شنیده!
وقتی یکباره تکان دادن پاهایش را متوقف میکند، به این معنی است که چیزی بر حال روحی او به شدت و احتمالاً به صورت منفی تاثیر گذاشته است.
به تغییرات مشابه این موارد، مخصوصا در جلسات کاری، دقت کنید. اینگونه می توانید متوجه شوید که مکالمه را چگونه باید ادامه دهید.

اگر شخصی در حال نشسته یک پای خود را روی دیگری بیندازد و بعد شروع به دست کشیدن به زانوهایش کند، یعنی چیزی اعتماد به نفس او را به خطر انداخته است.

اگر کسی پاهایش را از هم باز میکند سعی دارد در خود اعتماد به نفس به وجود آورد، در واقع چیزی احساس راحتی او را تحت تاثیر قرار داده است. هر چه فاصله ی بین پاها بیشتر باشد، نگرانی شخص بیشتر است.
ضربدری کردن پاها دقیقاً برعکس حالت قبل است.یعنی با توجه به این که این حرکت، ایستادن را سخت می کند، بنابراین درصورت وقوع یک خطر احتمالی، کاری از دست آن فرد بر نمی آید. این به آن معنیست که او در آن لحظه به هیچگونه خطری فکر نکرده و احساس راحتی و آرامش می کند.

میزان اضطراب:

حرکات کوچکی مثل مرتب کردن موها در خانم ها یا لمس کردن صورت در آقایان نشان از نگرانی و اضطراب شخص  در آن لحظه میباشد.
زن ها به گردن، لباس و موی خود دست می کشند.
این حرکات کمک می کند که آرامش را به خود برگردانند و تپش قلب خود ر کنترل کنند.

بازی با مداد و خودکار، سوت زدن و تکان دادن پاها هم همین معنی را دارند. اگر متوجه اضطراب کسی شدید، با او در مورد یک موضوع مثبت و خوشایند شروع به صحبت کنید.

سخن آخر

تا ابنجا متوجه شده‌اید که چگونه رفتار دیگران را تحلیل کنید؟ با دقت در اطرافیانمان می توان تا حدودی به احوالات و درونیات آن ها پی برد اما هرگز نباید این موارد را معیاری برای قضاوت همه ی افراد در نظر گرفت چرا که آنسان ها با یکدیگر متفاوت اند و ممکن است عکس العمل های متفاوتی در شرایط یکسان از خود نشان دهند. پس در   تجزیه و تحلیل  رفتار افراد چند نکته ی مهم را در نظر داشته باشید:

اولین و مهمترین آن این است که، هر شخص رفتارهای پایه ی منحصر به خود را دارد (رفتارهای پایه ای، رفتارهای تکرار شونده ای هستند که خارج از شرایط درمانی یا آزمایشگاهی رخ می دهند).

دومین مورد این است که شرایط وقوع یک رفتار بسیار مهم است. مثلاً قرارگرفتن دست ها به شکل ضربدری روی همدیگر نشانه ی احساس ناامنی روانی است اما نه در حالتی که این نوع قرارگیری دست ها به خاطر احساس سرما باشد! پس از تحلیل درست موقعیت میتوانید تحلیل درست رفتاری نیز داشته باشید.

دسته بندی : توسعه فردی و یادگیری, روانشناسی

مطالب مرتبط

عضویت در خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه ایمیل خود را وارد کنید.

تازه‌های امروز

آزمون‌های مرتبط با این پست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست