چگونه همیشه با همه‌چیز موافق نباشیم؟

زندگی انتخاب بین دو مفهوم بله و خیر است. به برخی از درخواست­‌ها باید جواب بله داد، به برخی دیگر جواب خیر. مسلما نمی­‌توان به‌تمامی این انتظارات جواب بله داد و با همه‌چیز موافق بود. اما همین رفتار ساده نه گفتن، در اکثر مواقع به مسئله­‌ای دشوار تبدیل می‌­شود. اغلب افراد نمی­‌توانند در برابر خواسته­‌های دیگران مقاومت کرده و به آن­‌ها نه بگویند. غافل‌ازاینکه عدم وجود این مهارت، می‌­تواند برای آن‌­ها بسیار خطرناک بوده و عواقب بدی را به‌همراه داشته باشد. آمار جرم و جنایت در جامعه نیز بیانگر همین عواقب است. بنابراین نمی­‌توان به‌­راحتی از وجود ضعف در مهارت نه گفتن گذشت.

شما چطور؟ آیا شما از مهارت نه گفتن برخوردار هستید؟ آیا می­‌توانید بدون عذاب وجدان به خواسته­‌های دیگران جواب رد بدهید؟ چقدر جسارت و شجاعت برای نه گفتن دارید؟ رک و راست بگویید چقدر هنر نه گفتن دارید؟

اگر شما نیز در مهارت نه گفتن مشکل دارید، نگران نباشید. چراکه بیشتر افراد بنا به دلایل متعدد تربیتی، اجتماعی و فرهنگی به­‌راحتی نمی­‌توانند خواسته­‌های دیگران را رد کنند. بله متأسفانه نه گفتن راحت نیست آن‌هم زمانی که همه افراد تلاش می‌کنند تا مهارت بله گفتن را در شما تقویت کنند.

در همین راستا در تلاشیم تا در این مقاله به علت سختی نه گفتن بپردازیم و راهکارهای تقویت آن را بررسی کنیم. اگر شما نیز به دنبال رد خواسته­‌های غیرمعقول دیگران به روشی مسالمت‌آمیز هستید، تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.

تست نیازهای اساسی گلاسر

یکی از علت‌های مهمی که مانع از نه گفتن در موقعیت‌های مختلف می‌شود عدم شناخت ما نسبت به نیازهای اساسی شخصیتمان است. آگاهی نسبت به شدت و میزان و چگونگی اثرگذاری این نیازها می‌تواند جسارت و جرئت‌مندی لازم را برای نپذیرفتن درخواست‌هایی که متعارض با نیازهایمان است را برایمان به ارمغان می‌آورد.

مهارت نه گفتن چیست؟

رد مؤدبانه‌ی درخواست دیگران را مهارت نه گفتن می‌­نامند. البته اجرای این مهارت در دنیای واقعی به‌راحتی تعریف آن نیست. نه گفتن الزاما به معنای مخالفت با دیگران نیست. این یک حق طبیعی است که افراد برخی از درخواست­‌ها را پذیرفته و برخی دیگر را رد کنند. این یک فاجعه­‌ی بزرگ است که به‌اجبار تن به خواسته­‌های دیگران دهید. یادتان باشد، زمانی که مدام به فکر بله گفتن به دیگران هستید، درواقع به خودتان و احساستان نه می­‌گویید. در حقیقت شما قدم­‌به­‌قدم از رؤیاها و خواسته­‌های خود دور می­‌شوید تا رؤیاهای دیگران را محقق سازید.

چرا مهارت نه گفتن نداریم؟

مهارت نه گفتن نیز همانند بسیاری از مهارت­‌ها به زمان کودکی و نوع تربیت والدین بازمی­‌گردد. والدین به‌صورت غیرمنطقی از کودکان خود انتظار دارند تا تمامی خواسته­‌ها و امرونهی‌های آنان را قبول کنند. این‌چنین است که این کودکان در آینده دچار ضعف­‌های شخصیتی ازجمله عدم داشتن مهارت نه گفتن می­‌شوند.

از کودکی به ما آموخته­‌اند که در جواب درخواست­‌های دیگران مقاومت نکرده و آن­‌ها را قبول کنیم. متأسفانه این نوع از تربیت در کنار دو مفهوم تعارف و رودربایستی باعث شده تا اغلب افراد در کشورمان فاقد مهارت نه گفتن باشند.

مطلب مرتبط: ۵ راهکار طلایی برای ارتباط و مذاکره اثربخش با کودکان

در کنار عوامل تربیتی ذکر شده، عوامل دیگری که باعث عدم توانایی نه گفتن در افراد می‌شوند، به شرح زیر هستند:

۱ـ ترس از ناراحتی دیگران

مهم­‌ترین عامل قبول خواسته­‌های دیگران، ترس از ناراحت شدن آن‌هاست. اغلب افراد سعی می‌کنند تا همه را تحت هر شرایطی راضی نگه دارند، به همین جهت از ناراحتی آنان می­‌ترسند. وجود این ترس باعث می­‌شود تا همه­‌ی خواسته­‌های آنان را کورکورانه اجابت کنند تا مبادا از سوی دیگران طرد نشوند.

۲ـ عزت نفس پایین

کسانی که عزت­ نفس پایینی دارند معتقدند که نسبت به دیگران ارزش کمتری دارند. به همین دلیل خواسته­‌های خود را زیر پا گذاشته و درصدد قبول خواسته‌های دیگر افراد برمی‌­آیند. تنها راه غلبه بر این موضوع تقویت عزت ­نفس و احساس خود ارزشمندی است.

مطلب مرتبط: ۷ گام مؤثر برای افزایش عزت نفس

۳ـ فرار از عذاب وجدان

شاید تصور کنید که نه گفتن به درخواست‌های دیگران بی‌رحمانه است. آن­‌ها به کمک احتیاج دارند و شما پشت آنان را خالی می‌­کنید. این تصور باعث می‌­شود تا در افراد احساس عذاب وجدان شکل بگیرد. آن­‌ها بعد از هر جواب نه خود را بدترین فرد روی زمین می‌دانند. درحالی‌که این تصور اصلا درست نیست. به‌تمامی درخواست‌­ها نمی‌توان جواب بله داد چراکه اولویت اول زندگی هر فرد خواسته­‌ها و رؤیاهای خودش است و نه چیز دیگر.

۴ـ اصرار برای کمک به دیگران

کمک به دیگران باعث می­‌شود تا احساس رضایت در انسان ایجاد شود. متأسفانه بسیاری از افراد به علت تجربه همین احساس، تمام‌قد خودشان را در اختیار دیگران قرار می‌دهند و تابع خواسته­‌های آنان می‌شوند.

۵ـ جلب‌توجه، تأیید و تحسین دیگران

ازجمله مهم‌ترین دلایل فقدان مهارت نه گفتن در افراد این است که همه دوست دارند تا در مرکز توجه قرار بگیرند و از آنان تقدیر شود. متأسفانه گاهی این نیاز چنان در افراد قوت می­‌گیرد که تمام تلاش خود را برای برآورده کردن نیازهای دیگران به کار می‌­گیرند. تنها به علت اینکه پیش چشم سایرین فردی ارزشمند و خیرخواه به نظر آیند.

۶ـ از دست ندادن فرصت­‌ها

ممکن است برخی از افراد مهارت نه گفتن را در محیط‌های شغلی به کار نبرند. آن­‌ها می‌ترسند تا به رئیس خود نه بگویند. چراکه تصور می­‌کنند با این کار جایگاه شغلی خود را از دست می‌دهند. ترس از دست دادن فرصت­‌ها به آن­‌ها اجازه­‌ی نه گفتن نمی­‌دهد و تمامی درخواست­‌ها را بی‌چون‌وچرا قبول می­‌کنند.

مطلب مرتبط: راهکارهای طلایی برای داشتن یک مکالمه اثربخش با رئیستان

۷ـ اجتناب از به وجود آمدن درگیری و کدورت

درصدی از افراد نیز به علت ضعف شخصیتی و عدم وجود جرئت‌ورزی در دفاع از خود شجاعت رویارویی با بحث و درگیری را ندارند. آن­‌ها از هرگونه مخالفتی می­‌گریزند تا به درگیری ختم نشود. غافل‌ازاینکه با این کار خواسته­‌ها و امیال خود را زیر پا می­‌گذارند.

۱۷ راهکار ساده برای تقویت مهارت نه گفتن

یادگیری اینکه چگونه نه بگویید یک فرآیند همیشگی است. چراکه در هر برهه­‌ای از زندگی مسائل و چالش‌های مختلفی وجود دارند که باید آن‌­ها را رد کنید. گاهی باید در برابر خواسته­‌های دیگران قاطعانه بایستید و جواب منفی دهید و گاهی در برابر خواسته‌ها و امیال خودتان.

در وهله­‌ی اول شاید سخت به نظر برسد که چگونه می­‌توان به تقاضاها و وسوسه­‌های مختلف نه گفت. اما اگر بدانید مهارت نه گفتن چقدر مهم است و چه نقش کلیدی در موفقیت‌های آتی شما دارد، مصمم­‌تر برای یادگیری و تقویت این مهارت قدم برمی‌دارید.

خوشبختانه مهارت نه گفتن مانند بسیاری از مهارت­‌ها اکتسابی است. یعنی به‌صورت ژنتیکی منتقل نمی‌­شود و می‌­توان با آموزش و تمرین به آن دست یافت. به کار­ بردن نکات طلایی زیر می‌تواند یاریگر شما در این راه باشد:

۱ـ اول از همه خودتان و خواسته‌هایتان را بشناسید.

اولین قدم در کسب مهارت نه گفتن، شناخت اهداف، رؤیاها و آرزوهایتان است. در اصل شما باید به­‌خوبی خودتان را بشناسید تا راحت‌تر تصمیم بگیرید که چه چیزی شما را خوشحال کرده و به سمت هدفتان سوق می­‌دهد. هرچه شناخت بیشتری از خود داشته باشید، مطمئن‌تر بله یا نه می­‌گویید. پیشنهاد می‌کنیم برای شناخت خودتان از اینجا شروع کنید.

تست نئو

۲ـ بپذیرید که نمی­‌توانید همه را نسبت به خودتان راضی نگه دارید.

قطعا نمی‌توان به میل همه‌­ی افراد رفتار کرد و آن­‌ها را از خود راضی نگه داشت. با بله گفتن به تمام خواسته‌های دیگران، دیگر هیچ‌ وقت و انرژی برای خودتان باقی نمی‌ماند. پس کی باید برای خودتان زندگی کنید و به خواسته‌هایتان برسید؟ می­‌توانید به‌راحتی از شر این شرایط بد خلاص شوید. تنها باید به درخواست‌­های غیرمنطقی یک نه قاطع بگویید.

۳ـ عواقب احتمالی جواب بله را در نظر بگیرید.

قبل از قبول درخواست‌های دیگران به این نکته توجه داشته باشید که با قبول این درخواست چه اتفاقی می‌­افتد؟ چه چیزی به دست می‌­آورید؟ چه چیزهایی را از دست می‌­دهید؟ این پرسش‌­ها به شما کمک می­‌کند تا با چشمی باز درخواستی را قبول یا رد کنید.

۴ـ طفره نروید و به‌سرعت به سراغ اصل مطلب بروید.

باور کنید که لازم نیست برای هر بار پاسخ منفی دادن طفره بروید و آسمان ریسمان ببافید. خیلی کوتاه و مختصر توضیح داده و جواب نه بدهید. گفتن ببخشید، الان زمان مناسبی برای من نیست یا این کار از توان من خارج است کفایت می‌کند. لزومی ندارد مسائل کاری یا خانوادگی خود را با جزئیات دقیق باز کنید.

۵ـ رعایت ادب را فراموش نکنید.

یکی از عواملی که باعث می­‌شود مهارت نه گفتن در افراد تضعیف شود، تصور بی‌­احترامی کردن با گفتن جواب نه است. درحالی‌که رد یک درخواست به معنای بی‌­احترامی یا بی‌­ادبی به طرف مقابل نیست. تنها کافی است در پاسخی که می­‌دهید ادب را رعایت کنید و برای طرف دیگر ارزش و احترام قائل شوید.

۶ـ گزینه‌های دیگری نیز در چنته داشته باشید.

اگر قصد دارید درخواست فردی را رد کنید اما برایتان سخت است، می­‌توانید گزینه­‌های دیگری را پیشنهاد دهید و به او در حل مسئله هم‌فکری دهید. این کار حسن نیت شما را نشان داده و احساس بهتری را برایتان به ارمغان می‌­آورد. اما بازهم یادآور می­‌شوم که شما مسئولیتی در قبال اجابت درخواست‌های دیگران ندارید و می‌­توانید به‌راحتی درخواستشان را رد کنید.

۷ـ با آرامش صحبت کنید.

سعی کنید با آرامش، محکم و قاطع صحبت کنید. اگر در صدایتان ناراحتی یا تردید نمایان باشد، نقطه‌ضعفتان را آشکار می­‌کنید و این اجازه را به طرف مقابل می‌­دهید تا شما را استثمار کند. صحبت کردن همراه با آرامش منجر می‌شود تا تصویر فردی منطقی و بالغ از شما به نمایش گذاشته شود که موشکافانه و با درایت هر پیشنهادی را مورد بررسی قرار می‌دهد و هیچ ابایی از نه گفتن ندارد.

۸ـ برای نه گفتن وقت نخرید.

شاید بدترین رفتاری که می‌­توانید در برابر رد درخواست­‌های دیگران نشان دهید، بلاتکلیف نگه‌داشتن آنان باشد. اینکه مخاطب خود را بین زمین و هوا نگه دارید اصلا کار درستی نیست. اگر نمی‌­توانید درخواستی را قبول کنید، محترمانه به آن فرد بگویید. لازم نیست زمان بخرید و او را منتظر نگه دارید تا متوجه منظور شما شود.

۹ـ داشتن زبان بدن مناسب رکن مهم تقویت مهارت نه گفتن است.

اگر می‌خواهید قاطع به نظر برسید و محکم جواب نه خود را بیان کنید، زبان بدن را فراموش نکنید. شما باید سرتان را بالا بگیرید و بازوان خود را در کنار بدنتان قرار دهید. وجود ارتباط چشمی نیز به شما کمک می­‌کند تا تصمیمات خود را با قاطعیت بیشتری عنوان کنید.

۱۰ـ راحت‌ترین روش برای نه گفتن را انتخاب کنید.

روش­‌های مختلفی برای بیان جواب رد وجود دارد. شما باید راحت­‌ترین روش را برای انتقال پیام خود پیدا کنید. مثلا ممکن است رودر­رو نتوانید جواب منفی خود را بیان کنید. می‌توانید از طریق ارسال پیامک یا ایمیل این جواب را به دیگران منتقل کنید. مهم این است که برای تقویت مهارت نه گفتن در خودتان از هر روشی که برایتان راحت‌تر است قدمی بردارید.

۱۱ـ از الگوهای جایگزین استفاده کنید.

استفاده از الگوهای جایگزین یکی از روش‌های مؤثر در تقویت مهارت «نه گفتن» است. این روش به شما کمک می‌کند تا بدون رد کامل درخواست، راه‌حلی ارائه دهید که برای هر دو طرف قابل قبول باشد. به عنوان مثال می‌توانید بجای گفتن «نه» مستقیم، عباراتی مانند «الان نمی‌توانم، اما شاید در زمان دیگری کمک کنم» یا «این کار در توان من نیست، اما می‌توانم کسی را معرفی کنم که بتواند کمک نماید» را به کار ببرید. این رویکرد نشان می‌دهد که شما به نیازهای طرف مقابل اهمیت می‌دهید، درحالی که همچنان به مرزها و محدودیت‌های خود احترام می‌گذارید. استفاده از این تکنیک نه‌تنها ارتباطات را محترمانه نگه می‌دارد، بلکه به کاهش احساس گناه یا تنش در هنگام رد درخواست‌ها کمک می‌کند.

۱۲ـ نه گفتن را شخصی نکنید.

«نه گفتن را شخصی نکنید» یکی از اصول مهم در تقویت این مهارت به‌حساب می‌آید. زمانی که شما به درخواستی «نه» می‌گویید، این تصمیم درباره حفاظت از زمان، انرژی یا اولویت‌های شماست و به معنای بی‌احترامی به شخص مقابل نیست. همچنین اگر طرف مقابل به دلیل شنیدن «نه» ناراحت یا آزرده شد، این واکنش به احساسات و انتظارات او مربوط است، نه ارزش شما یا رابطه‌تان. درک این نکته که «نه گفتن» بخشی از مراقبت از خود و ایجاد مرزهای سالم است، به شما کمک می‌کند که با قاطعیت بیشتری عمل نمایید و کمتر دچار احساس گناه یا نگرانی از ناراحتی دیگران شوید. روابط سالم بر پایه احترام متقابل بنا می‌شوند و پذیرش «نه» یکی از جنبه‌های مهم این احترام است.

۱۳ـ به عواقب بله گفتن فکر کنید.

یکی از راه‌های تقویت مهارت «نه گفتن» این است که پیش از گفتن «بله»، به عواقب آن فکر کنید. هر بار که به درخواستی بله می‌گویید، درواقع دارید زمان، انرژی و توجه خود را به آن اختصاص می‌دهید و ممکن است از اولویت‌های مهم‌تر خود فاصله بگیرید. بله گفتن به درخواست‌های غیرضروری می‌تواند به استرس، خستگی و حتی از دست دادن فرصت‌های ارزشمند منجر شود. با تأمل در پیامدهای احتمالی، می‌توانید تصمیمات آگاهانه‌تری بگیرید و از تعهد به کارهایی که با اهداف و ارزش‌های شما هماهنگ نیستند، پرهیز کنید. یادآوری این نکته که هر بله می‌تواند یک نه به نیازها و خواسته‌های خودتان باشد، به شما کمک می‌کند قاطع‌تر و منطقی‌تر عمل کنید.

۱۴ـ از تکنیک تأخیر استفاده کنید.

استفاده از تکنیک تأخیر یکی از روش‌های مؤثر در تقویت مهارت «نه گفتن» است. اگر در مواجهه با درخواستی احساس فشار یا تردید می‌کنید، می‌توانید بجای پاسخ فوری، از عباراتی مانند «بگذارید کمی فکر کنم و بعد به شما خبر می‌دهم» استفاده کنید. این رویکرد به شما زمان می‌دهد تا شرایط را بررسی کرده و تصمیمی آگاهانه و مناسب بگیرید، بدون اینکه عجولانه به چیزی متعهد شوید که ممکن است با نیازها یا اولویت‌های شما ناسازگار باشد. تأخیر در پاسخ‌گویی همچنین کمک می‌کند از احساس گناه یا رودربایستی جلوگیری کنید و درعین حال احترام طرف مقابل را نیز حفظ نمایید. با این تکنیک می‌توانید به‌طور مؤثرتری مرزهای خود را مدیریت کنید و پاسخ‌های بهتری ارائه دهید.

۱۵ـ حمایت از خود را یاد بگیرید.

حمایت از خود یکی از اصول کلیدی در تقویت مهارت «نه گفتن» است. یادگیری این مهارت به معنای این است که نیازها، ارزش‌ها و اولویت‌های خود را بشناسید و از آن‌ها دفاع کنید، حتی اگر دیگران با آن موافق نباشند. حمایت از خود یعنی اجازه ندهید احساس گناه یا نگرانی از قضاوت دیگران باعث شود به کارهایی متعهد شوید که به ضرر شما هستند. این توانایی شامل بیان محترمانه و قاطعانه «نه» و ایستادن بر تصمیمات خود است. وقتی از خود حمایت می‌کنید به دیگران نشان می‌دهید که مرزهای مشخصی دارید و به مراقبت از خود اهمیت می‌دهید. این رفتار نه‌تنها به شما کمک می‌کند تا روابط سالم‌تری ایجاد کنید، بلکه به تقویت عزت نفس و حس کنترل بر زندگی نیز منجر می‌شود.

۱۶ـ به خودتان پاداش دهید.

پاداش دادن به خود پس از موفقیت در «نه گفتن» می‌تواند انگیزه شما را برای ادامه این مسیر تقویت کند. زمانی که با قاطعیت و احترام توانستید درخواستی را که با اولویت‌ها و نیازهای شما سازگار نبود رد کنید، این دستاورد را جشن بگیرید. پاداش می‌تواند به شکل یک فعالیت لذت‌بخش، مانند استراحت، خرید چیزی کوچک که دوست دارید و یا حتی گفتن یک جمله تحسین‌آمیز به خود باشد. این کار به مغز شما پیام می‌دهد که «نه گفتن» رفتاری مثبت و ارزشمند است. با تقویت این حس رضایت، اعتمادبه‌نفس شما افزایش می‌یابد و در مواجهه با موقعیت‌های مشابه، با اطمینان بیشتری عمل خواهید کرد. پاداش دادن به خود نه‌تنها روند یادگیری این مهارت را دلپذیرتر می‌کند، بلکه تعهد شما به حفظ مرزهای شخصی‌تان را نیز تقویت می‌نماید.

۱۷ـ نه گفتن محترمانه

نه گفتن به شکلی محترمانه مهارتی است که به شما کمک می‌کند درخواست‌ها یا پیشنهادهای غیرضروری را رد کنید، بدون اینکه احساس بی‌احترامی یا ایجاد تنش در رابطه به وجود آید. برای نه گفتن محترمانه، باید از لحن آرام، شفاف و دوستانه استفاده کنید. بجای گفتن «نه، نمی‌توانم» به‌طور مستقیم، می‌توانید از عباراتی مانند «متأسفم، الان قادر به انجام این کار نیستم» یا «از اینکه نمی‌توانم کمک کنم، متأسفم، ولی در حال حاضر اولویت‌های دیگری دارم» استفاده کنید. این جملات به شما امکان می‌دهند که مرزهای خود را به وضوح بیان نمایید و درعین حال احترام به طرف مقابل را حفظ کنید. همچنین اگر مناسب باشد، می‌توانید پیشنهادات جایگزین بدهید تا به طرف مقابل نشان دهید که به او اهمیت می‌دهید، حتی اگر درخواست او را نمی‌پذیرید.

انواع نه گفتن

نه گفتن به روش‌های مختلفی می‌تواند انجام شود و هر نوع آن مناسب شرایط و روابط مختلف است. برخی از انواع «نه گفتن» عبارتنداز:

نه قاطعانه

این نوع نه صریح و بی‌واسطه است. شما به‌طور مستقیم و بدون پیچیدگی می‌گویید که نمی‌توانید یا نمی‌خواهید درخواست یا پیشنهاد را بپذیرید. این روش برای مواقعی مناسب است که نیاز به وضوح و قاطعیت دارید.

مثال: «متأسفم، اما نمی‌توانم این کار را انجام دهم.»

نه محترمانه

در این روش، نه گفتن با احترام و همراه با توجه به احساسات طرف مقابل است. شما به طرف مقابل نشان می‌دهید که قدردان درخواست او هستید، اما درعین حال مرزهای خود را نیز حفظ می‌کنید.

مثال: «از شما سپاسگزارم که به من پیشنهاد دادید، اما در حال حاضر نمی‌توانم.»

نه با تأخیر

این نوع نه گفتن زمانی استفاده می‌شود که شما نیاز به زمان برای فکر کردن یا ارزیابی شرایط دارید. در این حالت، از طرف مقابل می‌خواهید که کمی صبر کند تا تصمیم نهایی را بگیرید.

مثال: «بگذارید کمی فکر کنم و بعد به شما خبر می‌دهم.»

نه با پیشنهاد جایگزین

در این روش، شما با رد درخواست، پیشنهاد دیگری برای کمک یا مشارکت می‌دهید. این روش به شما کمک می‌کند که احترام به درخواست طرف مقابل را نشان دهید بدون اینکه خود را تحت فشار قرار دهید.

مثال: «من نمی‌توانم این کار را انجام دهم، اما شاید بتوانم به شما در این زمینه کمک نمایم.»

نه با توضیح

در این روش، شما دلیل رد درخواست خود را به طرف مقابل توضیح می‌دهید. این می‌تواند به ایجاد درک بهتر از تصمیم شما کمک کند.

مثال: «متأسفم، اما من در حال حاضر بسیار مشغول هستم و نمی‌توانم این کار را انجام دهم.»

نه بدون توضیح

در این نوع نه گفتن، شما بدون ارائه هیچ توضیحی فقط درخواست را رد می‌کنید. این روش برای زمانی مناسب است که نیاز به حفظ حریم شخصی یا مرزها دارید و احساس نمی‌کنید که باید به هیچ عنوان توضیح دهید.

مثال: «متأسفم، نمی‌توانم.»

انتخاب نوع مناسب نه گفتن بستگی به موقعیت، رابطه شما با طرف مقابل و احساسات خودتان دارد.

سخن آخر

اینکه درخواست­‌های دیگران را رد کنید یا بپذیرید به میزان توانمندی و مهارت نه گفتن شما بستگی دارد. اگر نمی‌خواهید درخواستی را قبول کنید حتما به آن جواب نه بدهید و برای خودتان ارزش قائل شوید. فراموش نکنید که با هر نه به دیگران، به خودتان بله گفته‌اید. امیدواریم با به‌کارگیری روش‌های یاد شده در این مقاله، این مهارت حیاتی را در خود تقویت کنید تا با جنبه‌ای نو از شخصیتتان آشنا شوید و با اعتمادبه‌نفس بیشتری برای رد کردن یا قبول هر پیشنهادی تصمیم‌گیری کنید.

دسته بندی : توسعه فردی و یادگیری

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.