۱۴ راهکار هوشمندانه برای مقابله با همکار زیرآب زن؛ آیا شما هم طعمه زیرآب زنی بوده‌اید؟

آیا در محیط کار شما را به‌عنوان یک همکار زیرآب زن می‌شناسند؟! زیرآب زنی به معنی بد گفتن از شخصی به اشخاص دیگر  است. حالا این بد گفتن می‌تواند گفتن حقایق باشد یا اینکه دروغ‌گویی و تهمت زدن به آن فرد باشد.

ریشه کلمه زیرآب زنی از کجاست؟

زیرآب، در خانه‌های قدیمی تا کمتر از صد سال پیش که لوله کشی آب تصفیه شده نبود معنی داشت. زیرآب در انتهای مخزن آب خانه‌ها بوده که برای خالی کردن آب، آن را باز می‌کردند. این زیرآب به چاهی راه داشت و روش باز کردن زیرآب این بود که کسی درون حوض می‌رفت و زیرآب را باز می‌کرد تا لجن ته حوض از زیرآب به چاه برود و آب پاکیزه شود.

در همان زمان وقتی با کسی دشمنی داشتند. برای اینکه به او ضربه بزنند زیرآب حوض خانه‌اش را باز می‌کردند تا همه آب تمیزی را که در حوض دارد از دست بدهد. صاحب‌خانه وقتی خبردار می‌شد خیلی ناراحت می‌شد چون بی آب می‌ماند. این فرد آزرده به دوستانش می‌گفت: «زیرآبم را زدند.» این اصطلاح که زیر آبش را زدند ریشه از همین کار دارد که چندان دور از ذهن نبوده است.

دلایل زیرآب زنی می‌تواند به‌خاطر حسادت و یا کینه به وجود بیاید، البته در مواردی هم همکار زیرآب زن انگار مریض است  و از این کار لذت می‌برد و یا افرادی هم هستند که پیش مدیران و یا افراد بانفوذ و رده بالا، زیرآب دیگران را به‌راحتی می‌زنند تا خودشان عزیز و محبوب شوند. زیرآب زنی معمولا در شرکت‌ها و یا سازمان‌ها به وجود می‌آید و دلیلش هم این هست که افراد زیرآب زن می‌خواهند خودشان را با این کار به رده‌های بالاتر سازمانی برسانند و خودشان را پیش مدیران، خوب جلوه دهند و نورچشمی شوند.

انواع زیرآب زنی کدامند؟

۱ـ گزارش دروغ در مورد یک شخص:

یعنی با دلایل دروغین، کاری را که کسی انجام نداده به او نسبت داده شود یا کاری را که کسی انجام داده، از او ساقط شود.

۲ـ گزارش درست در مورد یک شخص:

در اینجا رفتار نادرست شخصی با حالت غُلُوشده به فرد دیگری گفته می‌شود تا باعث تخریبش شود.

۳ـ گزارش تفسیر و قضاوت‌های خود در مورد رفتار یک شخص:

یعنی رفتارهای یک شخص بر اساس تفکرات خود، قضاوت و تفسیر منفی شود و به خاطر خراب کردن او، به دیگران گفته شود.

چطور طعمه زیرآب زنی، همکار زیرآب زن نشویم؟

چند مورد که باید به آن‌ها توجه کنید تا قربانی زیرآب زنی نشوید.

۱ـ همواره بنا را بر بدبینی نگذارید

همه باید همیشه هشیار و گوش به زنگ باشیم. اما این اعتقاد به این مفهوم نیست که از همان روز اول به اطرافیان خود بدبین باشیم. اگر همکارتان شما را تحویل نمی‌گیرد دو حالت دارد: یا بدخواه شما است یا واقعا سرش شلوغ است، حوصله ندارد یا آن روز خسته است.

۲ـ افراد موزی را بشناسید

در این میان افراد موزی وجود دارند که شناختن این افراد به‌عنوان فرد زیرآب زن خیلی سخت است. افراد موزی نسبت به زیرآب زنان معمولی، خیلی خطرناک‌تر هستند، چون این افراد با موزی‌گری تمام به ما نزدیک می‌شوند و خودشان را یک دوست تمام‌عیار نشان می‌دهند و با همین ترفند، از کار ما و موضوعات شخصی ما با خبر می‌شوند و در یک زمان مناسب زیرآب ما را از بیخ‌وبُن می‌زنند.

شگرد زیرآب زن موزی این است که اطلاعات واقعی را از کسی که می‌خواهد زیرآبش را بزند جمع آوری می‌کند و در یک زمان مناسب این موارد را آن‌قدر با ظرافت و با کمی اغراق و عالی بیان می‌کند که آدم تصور می‌کند ایشان یک فرشته است و آن شخصی که دارد زیرآبش را می‌زند یک شیطان به تمام معناست.

۳ـ با او (فرد زیرآب زن) ارتباط نزدیک‌تری برقرار کنید

یعنی با او دوست شویم، رابطه‌ی صمیمانه‌تری را برقرار کنیم و به او کمک کنیم تا پیشرفت کند. بعد از صمیمیت، بررسی کنیم که آیا می‌توانیم به او کمک کنیم که رفتار بهتری داشته باشد؟ آیا بعد از صمیمیت، آن فرد رفتار زیرآب زنی‌اش را ترک می‌کند؟

ممکن است او در حق ما آن‌قدر بدی کرده باشد که بگوییم این شخص شایسته‌ی صمیمیت، دوستی و کمک ما نیست. یادمان باشد با ایجاد رابطه‌ی بهتر و صمیمانه‌تر، تنش‌های محیط اطرافمان کمتر خواهد شد. همچنین با ایجاد رابطه‌ی صمیمانه، فرد زیرآب زن خجالت زده‌ی رفتارهای منفی قبلی خود می‌گردد.

۴ـ با مدیر و یا همکار قابل اعتمادتان صحبت کنید

مسائلی که حس می‌کنید و یا می‌بینید و یا شنیده‌اید که پشت سرتان گفته شده را بیان کنید؛ شاید شما قضاوت نادرستی کرده باشید و کاملا در اشتباه باشید؛ حتی با تحقیق بیشتر ممکن است متوجه شوید اصلا موضوع آن مدلی که فکر می‌کنید نیست. پس زود جبهه نگیرید و قضاوت نکنید.

۵ـ همکار شما فقط همکار شماست؛ مرزهای صمیمیت را رعایت کنید

قطعا یکی از موارد مهم برای اینکه آتو دست همکار زیرآب زن خود ندهیم این است  که رازهای زندگی شخصی و کاری خودمان را  با کسی درمیان نگذاریم. پس مرزهای صمیمیت را رد نکنید. فقط با یک نفر که مورد اعتمادتر است سربسته مشورت کنید تا از قضاوت خود مطمئن شوید.

مطلب مرتبط: چرا باید در محیط کار دوست صمیمی داشته باشیم؟

۶ـ نوشتن گزارش روزانه

پیشنهاد می‌کنیم که برای خودتان یک گزارش کاری روزانه تهیه کنید و هرروز بعد از اینکه کاری را انجام دادید و یا آخر وقت این گزارش را بنویسید و در اختیار مدیر مستقیمتان قرار دهید تا مدیر شما از کارهایی که انجام می‌دهید باخبر باشد و ازطرفی هم با این کار پیشگیری می‌کنید که همکار زیرآب زن ،زیرآب شما را به دلیل کم کاری و اهمال کاری نزند.

۷ـ درمیان گذاشتن اطلاعات با مدیر خود

همکارتان زیرآب شما را پیش مدیرتان زده است، خوب است که آن موضوع را خیلی صادقانه با مدیرتان درمیان بگذارید و از پنهان کاری و گفتن دروغ پرهیز کنید، چراکه یا مدیرتان متوجه می‌شود که شما در حال دروغ گفتن هستید یا بعدا دروغتان به‌گونه‌ای بدتر بر ملا می‌شود. پس تصور نکنید که با دروغ گفتن می‌شود سروته موضوع رو هم آورد.

پیشنهاد می‌کنیم با مدیر مستقیمتان مواردی را که ممکن است بعدا برای شما مشکل ساز شوند را درمیان بگذارید. به‌عبارت دیگر بهتر است، چیزی را از مدیرمان پنهان نکنیم و هر چیزی که مربوط به کار هست را به‌طورکامل توضیح دهیم، چون اگر شخص دیگری متوجه این موضوع شود احتمال دارد که بخواهد از این موضوع سوء استفاده کند.

۸ـ از انجام چنین رفتارهایی به‌شدت خودداری کنید

  • شوخی کردن با همکاران (مخصوصا همکاران جنس مخالف)
  • بیان نکردن رازهای خودمان
  • غر زدن از کار و یا از سایر همکاران
  • گله و شکایت درمورد حقوق‌ودستمزد یا شرح وظایف

۹ـ مسئولیت‌های خود را به‌بهترین شکل ممکن انجام دهید

در هر کاری که هستیم می‌بایست ۱۰۰% مسئولیت کارمان را برعهده بگیریم و باید تمام تلاشمان را انجام دهیم تا وظایف خود را با کیفیت مناسب و عالی در زمان مقررش انجام دهیم. اگر غیرازاین باشد اولا از لحاظ اخلاقی و دوما از لحاظ حرفه‌ای اصلا قابل قبول نیست و ما شخصی از زیر کار دررو خواهیم بود و طبیعتا انجام ندادن مسئولیت‌های خود می‌تواند دلیل خوردن زیرآب ما توسط همکاران باشد.

۱۰ـ مهارت ارائه‌ی درست توانایی‌هایتان را یاد بگیرید

یادتان باشد که اگر مهارت ارتباطی‌تان ضعیف باشد و نتوانید توانمندی‌هایتان را به‌خوبی ارائه دهید یا اگر فن بیان خوبی نداشته باشید، افراد زیرآب زن از شما سوء‌استفاده خواهند کرد. پس در این شرایط ضروری است که مهارت ارائه‌ی توانایی‌هایتان را به‌خوبی بلد باشید. یعنی بتوانید به دیگران نشان دهید که انسان توانایی هستید. در چنین شرایطی همه متوجه غیرواقعی بودن حرف‌های همکار زیرآب زن شما خواهند شد.

مطلب مرتبط: ۱۸ مهارت ارتباطی مؤثر که شما را به موفقیت شغلی می‌رساند

۱۱ـ مسئولیت اشتباهاتتان را تمام‌قد بپذیرید

درصورتی‌که کار نادرستی انجام داده‌اید و فرد زیرآب زن با استفاده از این اشتباه شما می‌خواهد موقعیتتان را به خطر بیندازد بهترین راهکار این است که اشتباه و خطای خود را بپذیرید و در صورت لزوم از طرف مقابل عذرخواهی کنید.

۱۲ـ گوش به زنگ باشید

اگر رویدادهای مهمی در اطراف شما رخ داد، مثلا قرار بود ارتقا شغلی بگیرید اما نگرفته‌اید و وظایف و مسئولیت‌های همکارتان عوض شده است باید کمی شک کنید که احتمالا کسی این وسط موش می‌دواند.

کارشکنی و خراب کردن دیگران اصولا با برنامه‌ریزی کامل و دقیق انجام می‌شود. بدگویی و غیبت یکی از سلاح‌های فرد کارشکن است. متأسفانه، غیبت به گونه‌ای است که فرد مورد خطاب قرار داده شده خودش آخرین کسی است که حرف‌های دروغین به گوشش می‌رسند و به همین دلیل هیچ اقدامی برای جلوگیری از فراگیری آن نمی‌تواند انجام دهد. اما بهترین پیشگیری برای غیبت این است که همیشه و همه‌جا گوش به زنگ و هشیار باشید.

۱۳ـ بعد از شناسایی همکار زیرآب زن به‌جای انتقام به او نزدیک شوید  

زمانی‌که مطمئن شدید همکاری که کارشکنی می‌کند چه شخصی است با او روبه‌رو شوید و هرگز از او دوری نکنید و زیرآبش را نزنید. سعی کنید با او گفت‌وگو کرده و با صبر و آرامش از هدف‌های همکار زیرآب زن مطلع شوید.

۱۴ـ از رویارویی با همکار زیرآب زن خود نترسید

هیچ وقت در قدم اول پیشنهاد نمی‌شود که با همکار مشکل سازتان برخورد مستقیم کنید. همیشه بهتر است تلاش کنید بدون درگیری ماجرا را حل کنید. اما هرگز از رویارویی درست با چنین همکاری نترسید؛ ممکن است یک روز لازم باشد مستقیم با همان همکارتان راجع‌به موضوعی گفت‌وگو کنید. اگر همکار زیرآب زن با همه ترفندهای بالا بازهم زیرآب شما را زد چه کار کنید؟

۱۵ـ برای شناخت نقاط ضعفتان پیش‌قدم شوید

پیدا کردن نقاط ضعف خود به‌نوعی یک نقطه قوت است که می‌تواند به پیشرفت شما کمک کند. اگر همکار شما به دلیل موضوعی زیرآبتان را زد، خوب است به جای اینکه دنبال کینه‌توزی و جنگ‌ودعوا با طرف مقابلتان باشید به این فکر کنید که شما کجا اشتباه کرده‌اید و نقطه ضعفتان چی بوده که باعث شده کسی زیرآبتان را بزند. با شناخت نقاط ضعف خود به کمک ابزارهایی معتبر و قابل اعتماد کاری نکنید که از یک سوراخ دوبار گزیده شوید.

ورود به تست شخصیت شناسی MBTI

۱۶ـ هرگز تلافی نکنید،گر تو با بد، بد کنی پس فرق چیست؟

هرگز فراموش نکنید که معمولا همکاران زیرآب زن به این موضوع فکر نمی‌کنند که دلیل بدگویی‌هایشان، عدم تلاش و نداشتن قابلیت‌های لازم در خودشان است؛ خیلی وقت‌ها که نمی‌توانند در کارشان موفق باشند از روی حسادت زیرآب زنی می‌کنند. اما نگران نباشید چراکه تجربه نشان داده به زودی خود این افراد هم در گودالی که خود کنده‌اند، می‌افتند و پس از مدتی مدیران و دیگر همکاران به سرعت متوجه رفتارهای اشتباه آن‌ها می‌شوند و خیلی زود از مجموعه حذف خواهند شد.

۱۷ـ برای خودتان حق انتخاب قائل شوید

اگر متوجه شدید اوضاع بسیار بد است، بهتر است از آن محیط مسوم رها شوید. انسان‌های باهوش همیشه در حال آپ‌دیت رزومه کاری و ارتقا موقعیت شغلی خود هستند. درنهایت به این نکته توجه کنید که شغل شما وابسته به افراد زیرآب زن و کار شکن نیست؛ آینده شغلی واقعی شما در گروی هوش، استعداد و تجربه و مهارت‌های شماست.

مطلب مرتبط: با ۱۰ نشانه محیط کار سمی و راهکارهای مقابله با آن آشنا شوید

چرا مدیران به کارکنان زیرآب زن بها می‌دهند؟

دلیل اینکه همکار زیرآب زن این‌قدر پیش مدیران محبوب هست اطلاعاتی است که از کارمندان به مدیران می‌دهد. چون بیشتر مدیران دوست دارند که از داخل سازمانی که در آن مشغول به کار هستند اطلاعات کسب کنند، چون مدیران معمولا یا خارج از سازمان هستند و یا مشغله‌های دیگری دارند که نمی‌توانند از مسائل و مشکلات درون شرکت اطلاعی داشته باشند.

پس زیرآب زن‌ها به‌واسطه اطلاعاتی که به مدیر می‌دهند محبوب می‌شوند و ترفیع مقام می‌گیرند. ازطرفی برخی مدیران خود زیرآب زن هستند و زیرآب زنان را دوست دارند. بله هم‌انرژی‌ها یکدیگر را جذب می‌کنند و عاقبت جز تباهی و سقوط سازمان چیزی نیست. پس برخی محیط‌ها سمی هستند و تنها راه مقابله خروج از این‌گونه محیط‌های کاری است. مدیران باید آگاه باشند که طعمه زیرآب زنی کارمندان خوب و توانمند هستند. پس نباید از زیرآب زن‌ها رو دست بخورند. بهترین راهکار برای مدیران جلوگیری از ورود افراد زیرآب زن به سازمان است.

اما چگونه؟ کافی است با انجام تست پنج عامل شخصیت نئو NEO کارمند بی‌کفایت را از کارمند توانمند بازشناسی کنید و از استخدام افراد زیرآب زن، بی‌مسئولیت و حسود که توانایی‌های لازم را ندارند جلوگیری کنید. اما عامل دیگر درزیرآب زنی فضای رقابتی در محل کار است. اگر فضا را بر همکاری و پاداش گروهی قرار دهید زیرآب زنی کمتر خواهد شد. ازطرفی باید به کارمندان خود مدیریت حسادت و مدیریت خشم را آموزش دهید تا بر توانایی‌های خود  و تقویت آن‌ها تمرکز کنند نه بر تخریب و رقابت با دیگران.

ورود به تست پنج عامل شخصیت نئو NEO

آیا هرگونه دفاع از منافع شرکت زیرآب زنی است؟

کاری نداریم که زیرآب زنی خوب است یا بد، این مورد در بین همکاران ما کم یا زیاد وجود دارد، این ما هستیم که نباید کاری کنیم که بعدا نگرانش شویم. شاید هم خودِ ما اگر متوجه موضوعی از همکارهایمان شویم  که برای شرکت و مجموعه باعث خسارت و زیان شود، زیرآب همکارمان را به مدیرمان بزنیم، چون اینجا دیگر فردیت و منیت وجود ندارد و حیات سازمان و مجموعه‌ای که در آن مشغول به کار هستیم در اولویت است.

اما در زمان‌هایی که به‌خاطر حسادت و یا کینه، شخصی زیرآب می‌زنید شک نکنید که رفتار ناپسندی انجام داده‌اید. دنیا آن‌قدر وسیع است که برای همه مخلوقات به‌اندازه کافی جا هست. به‌جای آن که جای کسی را بگیرید، تلاش کنید جای واقعی خودتان را بیابید. در این دنیا هرچه خوبی برای دیگران بخواهید، خوبی به سمت شما می‌آید و اگر به کسی بدی کنید و یا شخصیت او را برای دنیا ترور کنید، قطعا شخصی هم پیدا می‌شود و شخصیت شما را ترور خواهد کرد. پس هرگز به کسی تهمت نزنید.

گیرم که در دادگاه جهان معتبر شدی     در دادگاه حق و حقیقت چه می‌کنی؟

گیرم که خلق را به طریقی فریفتی      با دست انتقام طبیعت چه می‌کنی؟

سخن آخر

همه ما باید بپذیریم که محیط کار مجموعه‌ای از افراد مختلف با روحیات متفاوت است؛ همان‌طور که همکاران خوب و قابل اعتمادی داریم که وجودشان باعث رشد ماست درمقابل هم افرادی هستند که عمدی و یا غیر عمدی باعث آزار و اذیت و ناراحتی دیگر همکاران می‌شوند.

همکارانی که خیلی وقت‌ها از روی ناآگاهی باعث اذیت و آزار می‌شوند اما خودشان هم متوجه اشتباهات خود نیستند و خیلی وقت‌ها ممکن است برای شما خطر جدی ایجاد نکنند. شما نیز می‌توانید با آگاهی دادن به این افراد محیط کار را برای خودتان و دیگر همکاران امن کنید.

و اما گروه خطرناک در محیط کار که به آن‌ها اصطلاحا زیرآب زن گفته می‌شود، کسانی هستند که از روی عمد کارشکنی می‌کنند و می‌خواهند در محیط کار شر به پا کنند و به هر نحوی که شده شما را از جایگاهی که هستید بر کنار کنند و یا حتی مانع رسیدن شما به ارتقا شغلی و موفقیت شوند. معمولا همکار زیرآب زن سعی می‌کند تا دید مدیر را نسبت به شما سرد و بی‌تفاوت کند. پشت سر شما جلوی مدیر و همکاران دیگر بدگویی می‌کند تا با حرف‌های غیراخلاقی و غیرحرفه‌ای شما را از جمع همکاران در محیط کار دور کند. یک همکار زیرآب زن معمولا تلاش می‌کند اشتباهات رخ داده در محیط کار را به‌نحوی به شما مرتبط کند.

اینجاست که دیگر تذکر و سکوت کافی نیست. باید آن‌ها را بشناسید و راه‌های مقابله با آن‌ها را بدانید. ما سعی کردیم در این مقاله راهکارهای جامع و مفیدی را در اختیارتان قرار دهیم. امیدواریم توانسته باشیم رضایت شما را جلب کنیم.

دسته بندی : استخدامی و شغلی

مطالب مرتبط

عضویت در خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه ایمیل خود را وارد کنید.

تازه‌های امروز

آزمون‌های مرتبط با این پست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست